Elke keuze brengt het geheel van je overtuigingen tot uitdrukking en bepaalt welke mogelijkheid gestalte krijgt. Door met open aandacht waar te nemen wat we voelen, denken en doen, ontstaat ruimte om anders te kiezen.
Voorwoord
Deze theorie beschrijft de dynamiek van kiezen. Uitgangspunt is het bestaan van vrije wil.1 De theorie laat zich in de eigen ervaring onderzoeken.
Deze tekst biedt een beknopte uitleg. De praktische toepassing is uitgewerkt in Het bevrijden van de wil.2
De theorie van bewust kiezen
Definitie van kiezen
Kiezen is het uiten van een besluit. In iedere keuze komt de samenstelling van je overtuigingen volledig tot uitdrukking, ook wanneer die onduidelijk of onderling conflicterend zijn.3 Veel keuzes zijn automatische responsen die niet als keuze worden herkend.4
Weloverwogen kiezen
Een keuze is doeltreffend wanneer voelen, denken en doen met elkaar in balans zijn.5 Voelen levert informatie over aanwezige overtuigingen, denken kan die informatie duiden en doen geeft de keuze uitdrukking. Vertrouwen ontstaat naarmate deze drie gebieden elkaar ondersteunen.
Gewaarwording
Door met open aandacht waar te nemen wat we voelen, denken en doen, ontstaat inzicht in de onderlinge samenhang, en daarmee in wat we kiezen. Weerstand is wrijving in die samenhang en wijst op tegenstrijdige of belemmerende overtuigingen. Door deze overtuigingen te erkennen en te accepteren, ontstaat ruimte voor nieuwe mogelijkheden.
Keuzevrijheid
Welke mogelijkheden we waarnemen, is op zichzelf al een keuze. Alle mogelijkheden bestaan in potentie, maar zijn niet altijd even waarschijnlijk.6 Het geheel van je overtuigingen beïnvloedt deze waarschijnlijkheid in het moment. Het kiezen als uitdrukking van dit geheel bepaalt welke mogelijkheid gestalte krijgt.
- Zie De filosofie van oneindigheid.↩︎
- De theorie is gebaseerd op persoonlijke bevindingen en gechanneld materiaal, waaronder dat van Elias, Abraham Hicks en Bashar. De praktische toepassing vertoont overeenkomsten met onder meer acceptatie- en commitmenttherapie (ACT), mindfulness en Focusing. De persoonlijke bevindingen komen voort uit de ervaring die is beschreven in De realisatie van een buitengewoon zelfbeeld.↩︎
- Overtuiging is hier meer dan een bewuste mening: alles wat als waar, waardevol, waarschijnlijk of noodzakelijk geldt en zo je perceptie en je keuzes mede vormgeeft — ook zonder als overtuiging herkend te worden.↩︎
- Automatisch is niet hetzelfde als ongekozen: de aanloop ontstaat vanzelf, maar wat geuit wordt — of ingeslikt — blijft een keuze. Uitgewerkt in De verdieping: De afwijking.↩︎
- Zie het diagram van voelen, denken en doen.↩︎
- Waarschijnlijkheid weerspiegelt momentum: wanneer overtuigingen, aandacht en keuzes herhaaldelijk dezelfde richting uitdrukken, krijgen bepaalde mogelijkheden meer gewicht zonder dat de uitkomst vastligt. Iedere keuze kan dit patroon op ieder moment veranderen. Zie ook De filosofie van oneindigheid: spontane zelforganisatie is ditzelfde samenspel op de schaal van het geheel. Uitgewerkt in De verdieping: De tijd.↩︎